Knowledge, Attitudes, and Practices of Dental Students and Dentists on Hepatitis B Infection, Infection Control, and Vaccination: A Cross-Sectional Study

INTRODUCTION: Dental clinics pose unique risks for transmission of infection, particularly bloodborne pathogens such as hepatitis B virus (HBV). Ensuring that students have sufficient knowledge of and adherence to infection control protocols is critical for the safety of patients and healthcare providers. The aim of this study is to evaluate and compare the knowledge levels of infection control and practices of dental students at a university in Turkey, with a particular focus on HBV awareness and prevention.
METHODS: This cross-sectional study included 125 dental students from Muğla Sıtkı Koçman University and 35 practicing dentists in Muğla, Turkey. Participants voluntarily completed a 23-item structured questionnaire covering sterilization, usage of personal protective equipment, HBV transmission, and vaccination. Chi-square and independent t-tests were used for comparisons.
RESULTS: A total of 160 volunteers including 125 dentistry students and 35 graduate dentists, participated in the study. Awareness of primary transmission routes was high (n=129; 80.1%). Although 84 (52.5%) participants changed masks and gloves after treating each patient, students replaced masks less frequently than graduates (p<0.05). Only 24 (15%) recognized Mycobacterium tuberculosis as the most likely airborne pathogen, with graduates scoring significantly higher (p<0.05). Moreover, 74 (46.25%) identified autoclaving as the most suitable sterilization method in dentistry, yet graduates showed significantly greater knowledge regarding autoclave use (p<0.05). Graduates’ knowledge and compliance scores were also significantly higher than those of fifth-year students (p<0.05). While 65 (40.6%) had not received HBV vaccination, only 33 (20%) gained immunity after vaccination; both vaccination and immunity rates were significantly higher among graduates (p<0.05). Awareness of HBV transmission and airborne disease control was limited in both groups, with students scoring significantly lower. Overall knowledge was moderate.
DISCUSSION AND CONCLUSION: This study indicates that infection control practices are particularly insufficient among dental students, and awareness regarding HBV remains limited. These findings underscore the importance of reinforcing training on infection prevention throughout the dental curriculum, integrating theoretical knowledge with practical training, and ensuring that students are adequately protected by the institution until sufficient vaccination awareness and coverage are achieved.

Keywords: Dental Education, Dental Student, Hepatitis B Infection, Infection Control, Knowledge level, Vaccination

Hepatit B Enfeksiyonu, Enfeksiyon Kontrolü ve Aşılanmaya Yönelik Diş Hekimliği Öğrencilerinin ve Diş Hekimlerinin Bilgi, Tutum ve Uygulamaları: Bir Kesitsel Çalışma

GİRİŞ ve AMAÇ: B virüsü (HBV) gibi kan yoluyla bulaşan patojenler açısından enfeksiyon bulaşması için özgün riskler taşımaktadır. Öğrencilerin enfeksiyon kontrol protokollerine ilişkin yeterli bilgiye ve uyuma sahip olmaları, hasta ve sağlık çalışanı güvenliği için kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki bir üniversitede diş hekimliği öğrencilerinin enfeksiyon kontrol bilgisi ve uygulamalarını, özellikle HBV farkındalığı ve önlenmesi açısından değerlendirmek ve karşılaştırmaktır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu kesitsel çalışmaya, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden 125 diş hekimliği öğrencisi ve Muğla’da görev yapan 35 pratisyen diş hekimi dâhil edilmiştir. Katılımcılar, sterilizasyon, kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanımı, HBV bulaş yolları ve aşılama konularını içeren 23 maddelik yapılandırılmış bir anketi gönüllü olarak doldurmuştur. Karşılaştırmalarda Ki-kare ve bağımsız t-testi kullanılmıştır.
BULGULAR: Toplam 160 gönüllü, 125 diş hekimliği öğrencisi ve 35 mezun diş hekimi çalışmaya katılmıştır. Temel bulaşma yollarına ilişkin farkındalık yüksek bulunmuştur (n=129; %80,1). Katılımcıların 84’ü (%52,5) her hastanın tedavisinden sonra maske ve eldivenlerini değiştirmesine rağmen, öğrenciler maskelerini mezunlara kıyasla daha az sıklıkla değiştirdiği görülmüştür (p<0,05). Katılımcıların yalnızca 24’ü (%15) en yüksek olasılıkla hava yoluyla bulaşan patojenin Mycobacterium tuberculosis olduğunu bilirken, mezunların bilgi düzeyi öğrencilerden anlamlı derecede yüksekti (p<0,05). Bunun yanında, 74 (%46,25) katılımcı diş hekimliğinde sterilizasyon için en uygun yöntemin otoklav olduğunu bilmektedir, ancak mezunların otoklavlama sürecinde kullanılan sterilizasyon yöntemine ilişkin bilgi düzeyi istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,05). Mezun diş hekimlerinin bilgi ve uyum puanları, 5. sınıf öğrencilerine kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti (p < 0.05). Katılımcıların 65’i (%40,6) HBV aşısı yaptırmamışken, 33’ü (%20) HBV aşılaması sonrası bağışıklık kazanmıştır; bağışıklık ve aşılama oranları mezun gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). HBV bulaşı ve havayolu ile bulaşan hastalıkların kontrolüne ilişkin farkındalık her iki grupta da sınırlı olup, öğrenciler anlamlı derecede daha düşük puan almıştır. Genel olarak bilgi puanı orta düzeyde bulunmuştur.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Bu çalışma, enfeksiyon kontrol uygulamalarının özellikle diş hekimliği öğrencileri arasında yetersiz olduğunu ve HBV farkındalığının sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu bulgular, enfeksiyon önleme eğitiminin diş hekimliği müfredatı boyunca güçlendirilmesi, teorik bilginin klinik pratiğinde oluşana kadar izlenmesi ve öğrencilerin yeterli aşılama farkındalığı sağlanana kadar okul tarafından korunmasının temin edilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Diş Hekimliği Eğitimi, Diş Hekimliği Öğrencileri, Hepatit B Enfeksiyonu, Enfeksiyon Kontrolü, Bilgi Düzeyi, Aşılama